KINH TẾ KHÔNG GIAN TẦM THẤP VIỆT NAM ĐẾN NĂM 2035

Tiềm năng hình thành thị trường 10 tỷ USD và mở ra cơ hội việc làm cho 1 triệu lao động

Tóm tắt nghiên cứu

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu chuyển dịch mạnh mẽ theo hướng số hóa, tự động hóa và phát triển các phương thức vận tải thông minh, kinh tế không gian tầm thấp (Low-Altitude Economy – LAE) đang nổi lên như một lĩnh vực có tiềm năng tạo ra những động lực tăng trưởng mới. Với nền tảng công nghệ máy bay không người lái, phương tiện cất hạ cánh thẳng đứng chạy điện, trí tuệ nhân tạo, viễn thông và hệ thống quản lý không lưu số, lĩnh vực này có thể mở rộng đáng kể năng lực vận tải, sản xuất, giám sát và cung cấp dịch vụ.

Đối với Việt Nam, kinh tế tầm thấp có thể tạo ra cơ hội phát triển các ngành công nghiệp công nghệ cao, logistics, nông nghiệp chính xác, du lịch, quản lý đô thị, cứu hộ cứu nạn và dịch vụ dữ liệu. Nếu xây dựng được hệ sinh thái chính sách, hạ tầng, công nghệ và đào tạo nhân lực phù hợp, Việt Nam có cơ hội hướng tới một thị trường kinh tế tầm thấp đạt quy mô 10 tỷ USD vào năm 2035.

Song song với mục tiêu quy mô thị trường, việc hình thành hệ sinh thái này có thể tạo ra nhu cầu lao động lớn trên toàn chuỗi giá trị. Mục tiêu đóng góp cơ hội việc làm cho 1 triệu lao động cần được hiểu theo nghĩa rộng, bao gồm việc làm trực tiếp, việc làm trong chuỗi cung ứng, dịch vụ hỗ trợ và việc làm được duy trì hoặc nâng cao năng suất nhờ ứng dụng công nghệ. Đây là mục tiêu tham vọng, cần được kiểm chứng bằng mô hình dự báo ngành và dữ liệu thực tế.

Từ khóa: Kinh tế không gian tầm thấp; UAV; eVTOL; logistics thông minh; công nghiệp công nghệ cao; việc làm đến năm 2035; chuyển đổi số.

---

1. Tổng quan: Một không gian kinh tế mới đang hình thành

Trong mô hình kinh tế truyền thống, không gian phát triển thường được phân chia thành mặt đất, mặt nước, không gian ngầm và không gian hàng không. Tuy nhiên, sự tiến bộ của công nghệ tự động hóa đang mở ra khả năng khai thác hiệu quả hơn vùng không gian thấp phía trên mặt đất, đặc biệt thông qua các thiết bị bay có người lái hoặc không người lái, tùy theo điều kiện pháp lý và kỹ thuật.

Kinh tế không gian tầm thấp không đơn thuần là hoạt động sản xuất máy bay. Đây là một hệ sinh thái kinh tế tích hợp, trong đó phương tiện bay, phần mềm, dữ liệu, hạ tầng, năng lượng, bảo trì, bảo hiểm và dịch vụ ứng dụng cùng tạo ra giá trị.

Một chiếc UAV có thể phục vụ nhiều mục đích: vận chuyển hàng hóa, phun tưới chính xác, khảo sát địa hình, kiểm tra đường dây điện, giám sát công trình, hỗ trợ cứu hộ hoặc thu thập dữ liệu phục vụ quy hoạch. Giá trị kinh tế vì vậy không chỉ nằm ở thiết bị mà còn nằm ở dịch vụ được cung cấp trong suốt vòng đời vận hành.

Đây chính là điểm khác biệt quan trọng: kinh tế tầm thấp có khả năng tạo ra nhiều tầng giá trị gia tăng từ một nền tảng công nghệ chung.

2. Vì sao Việt Nam có cơ hội phát triển đến năm 2035?

2.1. Nền kinh tế có nhu cầu ứng dụng đa dạng

Việt Nam có những điều kiện thực tiễn thuận lợi để thử nghiệm và thương mại hóa các ứng dụng hàng không tầm thấp.

Thứ nhất, cơ cấu kinh tế có tỷ trọng đáng kể của nông nghiệp, công nghiệp chế biến, xây dựng và logistics. Đây đều là những lĩnh vực có thể hưởng lợi từ thiết bị bay, tự động hóa và dữ liệu không gian.

Thứ hai, mạng lưới đô thị, khu công nghiệp, cảng biển, sân bay và các trung tâm logistics tạo ra nhu cầu kiểm tra hạ tầng, giám sát tài sản, vận chuyển chuyên dụng và quản lý vận hành.

Thứ ba, địa hình đa dạng, từ đồng bằng, vùng núi đến khu vực ven biển và hải đảo, đặt ra những bài toán vận chuyển, khảo sát, tìm kiếm cứu nạn và giám sát môi trường mà các phương thức truyền thống đôi khi gặp khó khăn.

Thứ tư, quá trình chuyển đổi số tạo điều kiện kết hợp dữ liệu từ UAV với trí tuệ nhân tạo, bản đồ số, hệ thống thông tin địa lý và các nền tảng quản trị doanh nghiệp.

Những yếu tố trên không bảo đảm thị trường sẽ tự động phát triển, nhưng chúng tạo ra cơ sở để Việt Nam xác định các phân khúc ứng dụng có giá trị kinh tế thực tế.

2.2. Cơ hội tham gia chuỗi giá trị công nghệ

Một chiến lược hiệu quả không nhất thiết phải bắt đầu bằng việc sản xuất toàn bộ phương tiện bay. Việt Nam có thể từng bước tham gia từ những khâu phù hợp với năng lực doanh nghiệp trong nước, như:

• Thiết kế và lắp ráp UAV chuyên dụng.
• Sản xuất linh kiện cơ khí chính xác, vật liệu và bộ phận điện tử.
• Phát triển phần mềm điều khiển, xử lý ảnh và trí tuệ nhân tạo.
• Cung cấp dịch vụ vận hành, bảo trì và đào tạo phi công điều khiển từ xa.
• Phát triển nền tảng dữ liệu, bản đồ số và hệ thống quản lý đội bay.
• Cung cấp giải pháp tích hợp cho nông nghiệp, công nghiệp, xây dựng và logistics.

Về dài hạn, khả năng làm chủ công nghệ lõi, tiêu chuẩn an toàn và các nền tảng dữ liệu sẽ quyết định phần giá trị gia tăng mà doanh nghiệp Việt Nam có thể giữ lại.

3. Những trụ cột có thể hình thành thị trường 10 tỷ USD

Để đánh giá mục tiêu 10 tỷ USD, cần xác định rõ thị trường bao gồm những hoạt động nào. Nghiên cứu này đề xuất xem xét tổng doanh thu hằng năm của các ngành hàng hóa và dịch vụ thuộc hệ sinh thái kinh tế tầm thấp tại Việt Nam vào năm 2035.

Trụ cột 1: Sản xuất phương tiện bay và linh kiện

Đây là nền tảng công nghiệp của hệ sinh thái, bao gồm UAV dân dụng, thiết bị bay chuyên dụng, hệ thống điều khiển, cảm biến, bộ nguồn, linh kiện và thiết bị hỗ trợ.

Tiềm năng phát triển phụ thuộc vào năng lực nghiên cứu, chất lượng sản phẩm, chi phí sản xuất, khả năng đáp ứng tiêu chuẩn và khả năng tiếp cận thị trường xuất khẩu.

Trụ cột 2: Logistics và vận tải hàng không tầm thấp

UAV có thể được ứng dụng trong giao hàng chuyên dụng, vận chuyển vật tư y tế, kết nối các điểm khó tiếp cận và vận chuyển hàng hóa nhẹ trong những điều kiện được cấp phép.

Trong giai đoạn đầu, các tuyến vận chuyển có tính ổn định và nhu cầu rõ ràng có thể phù hợp hơn việc triển khai giao hàng đại trà trong đô thị đông dân.

Taxi bay điện và các phương tiện eVTOL có thể trở thành phân khúc dài hạn, nhưng cần đánh giá thận trọng về chi phí, chứng nhận an toàn, hạ tầng cất hạ cánh, tiếng ồn và hiệu quả kinh doanh.

Trụ cột 3: Nông nghiệp chính xác và kinh tế nông thôn

Đây có thể là một trong những phân khúc ứng dụng thực tế sớm, thông qua:

• Khảo sát sức khỏe cây trồng và lập bản đồ đồng ruộng.
• Phun tưới, gieo rải và bón phân có kiểm soát.
• Theo dõi sâu bệnh, độ ẩm và diễn biến mùa vụ.
• Đo đạc diện tích, đánh giá năng suất và hỗ trợ quản lý trang trại.

Giá trị kinh tế cần được đo bằng khả năng giảm chi phí, giảm đầu vào, nâng cao năng suất và cải thiện thu nhập của người sản xuất, thay vì chỉ tính số lượng thiết bị được bán ra.

Trụ cột 4: Dữ liệu, trí tuệ nhân tạo và bản đồ số

Đây là lớp giá trị có thể mở rộng cùng với quy mô ứng dụng. Dữ liệu hình ảnh và cảm biến từ trên không có thể hỗ trợ quản lý công trình, quy hoạch, giám sát môi trường, kiểm kê tài sản và phân tích rủi ro.

Các doanh nghiệp có khả năng kết hợp thiết bị bay với phần mềm phân tích, nền tảng dữ liệu và dịch vụ tư vấn có cơ hội xây dựng nguồn doanh thu định kỳ, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào bán thiết bị.

Trụ cột 5: Hạ tầng, quản lý bay và dịch vụ an toàn

Khi số lượng phương tiện bay tăng lên, nhu cầu về quản lý hoạt động bay, định danh thiết bị, liên lạc, giám sát, bảo hiểm, bảo trì và kiểm soát rủi ro cũng tăng theo.

Đây là nhóm dịch vụ có tính nền tảng, quyết định khả năng thương mại hóa ở quy mô lớn. Việc phát triển phải tuân thủ quy định về vùng trời, an ninh, quốc phòng, quyền riêng tư và an toàn hàng không.

Trụ cột 6: Du lịch, dịch vụ chuyên biệt và cứu hộ

Các ứng dụng có thể bao gồm quay phim, khảo sát du lịch, kiểm tra công trình du lịch, vận chuyển hàng hóa chuyên dụng và hỗ trợ tìm kiếm cứu nạn.

Đối với vận tải hành khách bằng phương tiện bay điện, cần xem đây là phân khúc có điều kiện phát triển riêng, không mặc nhiên giả định rằng phương tiện sẽ được thương mại hóa đại trà trước năm 2035.

4. Kịch bản phát triển thị trường đến năm 2035

Mục tiêu 10 tỷ USD cần được đặt trong một mô hình có giả định rõ ràng. Bảng dưới đây là kịch bản minh họa phục vụ hoạch định chiến lược, không phải số liệu dự báo chính thức.

Kịch bản năm 2035	Quy mô thị trường giả định	Điều kiện chủ yếu
Thận trọng	3–5 tỷ USD	Ứng dụng tập trung ở một số ngành; nội địa hóa còn hạn chế
Cơ sở	5–7 tỷ USD	Thị trường dịch vụ mở rộng; hạ tầng và khung pháp lý tiến bộ
Tăng trưởng cao	8–10 tỷ USD	Công nghệ được thương mại hóa rộng; doanh nghiệp nội địa tham gia sâu chuỗi giá trị

Để đạt quy mô 10 tỷ USD vào năm 2035, Việt Nam cần hội tụ nhiều điều kiện: thị trường đủ lớn, sản phẩm có tính cạnh tranh, hành lang pháp lý rõ ràng, hạ tầng phù hợp và năng lực huy động vốn dài hạn.

Nếu lấy năm 2026 làm mốc mô hình hóa, tốc độ tăng trưởng kép cần thiết để thị trường đạt 10 tỷ USD vào năm 2035 phụ thuộc vào quy mô ban đầu:

Quy mô năm 2026 giả định	Tăng trưởng kép hằng năm cần thiết
0,5 tỷ USD	Khoảng 39,5%
1 tỷ USD	Khoảng 29,2%
2 tỷ USD	Khoảng 19,6%

Các con số trên được tính theo công thức tăng trưởng kép trong chín năm. Chúng cho thấy mục tiêu 10 tỷ USD đòi hỏi tốc độ mở rộng cao nếu thị trường ban đầu còn nhỏ. Vì chưa có bộ số liệu nền thống nhất được xác minh trong nghiên cứu này, không nên diễn giải những giá trị giả định trên thành quy mô thị trường thực tế của Việt Nam.

5. Mục tiêu 1 triệu cơ hội việc làm: Tiềm năng và điều kiện thực hiện

Một trong những luận điểm quan trọng nhất của kinh tế tầm thấp là khả năng tạo ra nhu cầu lao động vượt ra ngoài nhóm kỹ sư hàng không. Hệ sinh thái này có thể cần nhân lực từ công nhân kỹ thuật, chuyên viên dữ liệu, nhân sự logistics đến chuyên gia an toàn, quản lý vận hành và nhân viên dịch vụ.

Tuy nhiên, cần phân biệt ba khái niệm:

1. Việc làm trực tiếp: Người làm việc tại doanh nghiệp sản xuất, vận hành, cung cấp dịch vụ hoặc phát triển công nghệ tầm thấp.
2. Việc làm gián tiếp: Việc làm trong chuỗi cung ứng linh kiện, vật liệu, năng lượng, viễn thông, bảo trì, đào tạo và các dịch vụ hỗ trợ.
3. Việc làm được hỗ trợ hoặc nâng cao năng suất: Việc làm hiện hữu được duy trì, chuyển đổi hoặc cải thiện hiệu quả nhờ công nghệ. Nhóm này không được cộng cơ học vào số việc làm mới.

5.1. Những nhóm nghề có thể phát triển

Nhóm công nghệ và nghiên cứu: Kỹ sư điện, điện tử, cơ khí, điều khiển tự động, robot, phần mềm, trí tuệ nhân tạo, an ninh mạng và thiết kế hệ thống.

Nhóm sản xuất và kỹ thuật: Nhân sự lắp ráp, kiểm định, quản lý chất lượng, chế tạo linh kiện, sửa chữa và bảo trì phương tiện bay.

Nhóm vận hành: Người điều khiển UAV đáp ứng điều kiện pháp lý, điều phối đội bay, quản lý nhiệm vụ, giám sát an toàn và lập kế hoạch tuyến bay.

Nhóm dữ liệu: Chuyên viên xử lý ảnh, đo đạc bản đồ, phân tích dữ liệu không gian, mô hình hóa công trình và quản trị dữ liệu.

Nhóm kinh doanh và dịch vụ: Chuyên viên bán hàng kỹ thuật, tư vấn giải pháp, bảo hiểm, tài chính, pháp lý, chăm sóc khách hàng và phát triển thị trường.

Nhóm ứng dụng ngành: Nhân lực nông nghiệp chính xác, xây dựng, năng lượng, logistics, du lịch và dịch vụ môi trường.

Cơ hội đáng chú ý là người lao động không nhất thiết phải có bằng kỹ sư mới tham gia được ngành. Nhiều vị trí có thể tiếp cận qua giáo dục nghề nghiệp, chứng chỉ kỹ thuật, đào tạo tại doanh nghiệp và các chương trình chuyển đổi nghề phù hợp.

5.2. Mô hình minh họa cho 1 triệu cơ hội việc làm

Để tránh đồng nhất quy mô thị trường với số việc làm, cần xây dựng mô hình nhân lực riêng. Bảng sau là phương án phân bổ mục tiêu để thảo luận chính sách, không phải kết quả điều tra hay dự báo đã được kiểm chứng.

Nhóm đóng góp	Mục tiêu minh họa
Việc làm trực tiếp trong hệ sinh thái	150.000
Việc làm gián tiếp trong chuỗi cung ứng và dịch vụ	350.000
Việc làm ứng dụng công nghệ và các vị trí liên quan được xác định đủ điều kiện	500.000
Tổng quy mô cơ hội việc làm liên quan	1.000.000

Phần 500.000 vị trí cuối cùng cần được định nghĩa chặt chẽ khi nghiên cứu chính thức. Chỉ nên tính các việc làm có quan hệ nhân quả rõ ràng với sự phát triển của ngành; không tính trùng người lao động, không coi toàn bộ việc làm được duy trì là việc làm mới và phải tách riêng số việc làm toàn thời gian tương đương.

Nếu mục tiêu là tạo ra một triệu việc làm mới thực sự, yêu cầu sẽ cao hơn đáng kể so với việc hình thành một triệu cơ hội việc làm liên quan. Khi đó, cần có mô hình năng suất lao động, tỷ lệ nội địa hóa, hệ số việc làm trực tiếp và gián tiếp, cũng như dữ liệu về mức độ thay thế lao động do tự động hóa.

5.3. Từ cơ hội việc làm đến thu nhập bền vững

Giá trị xã hội của ngành không nên chỉ đo bằng số lượng việc làm. Các chỉ tiêu quan trọng hơn bao gồm mức lương, năng suất lao động, tỷ lệ lao động được đào tạo, tỷ lệ lao động có chứng chỉ, tỷ lệ việc làm chính thức và khả năng thăng tiến nghề nghiệp.

Nếu phần lớn việc làm tập trung ở các vị trí giá trị gia tăng thấp, mục tiêu một triệu lao động có thể không tạo ra hiệu quả phát triển tương xứng. Ngược lại, nếu Việt Nam xây dựng được năng lực thiết kế, sản xuất, phần mềm và phân tích dữ liệu, ngành có thể tạo ra các công việc có kỹ năng và thu nhập cao hơn.

6. Lộ trình chiến lược 2026–2035

Giai đoạn 2026–2028: Xây dựng nền tảng

Ưu tiên nghiên cứu thị trường, xác định các ứng dụng có hiệu quả kinh tế rõ ràng và hoàn thiện cơ chế thử nghiệm có kiểm soát.

Các nhiệm vụ trọng tâm gồm xây dựng tiêu chuẩn an toàn, quy trình cấp phép, cơ chế bảo vệ dữ liệu, hệ thống đào tạo và các chương trình thí điểm trong nông nghiệp, công nghiệp, khảo sát và logistics chuyên biệt.

Cần hình thành bộ dữ liệu nền về doanh thu, số doanh nghiệp, số lao động, năng lực sản xuất và nhu cầu ứng dụng để tránh hoạch định chính sách dựa trên những con số thiếu kiểm chứng.

Giai đoạn 2029–2031: Mở rộng thương mại hóa

Tập trung mở rộng những ứng dụng đã chứng minh được hiệu quả, phát triển các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ, thúc đẩy liên kết giữa trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp.

Trong giai đoạn này, cần ưu tiên đào tạo nghề, chuẩn hóa chứng chỉ và xây dựng các trung tâm bảo trì, kiểm định, thử nghiệm và đào tạo vận hành.

Việc mở rộng cần dựa trên khả năng tạo doanh thu, hiệu quả đầu tư và mức độ an toàn, thay vì chạy theo số lượng phương tiện bay.

Giai đoạn 2032–2035: Nâng cấp chuỗi giá trị

Mục tiêu là chuyển từ thị trường chủ yếu sử dụng công nghệ sang thị trường có năng lực thiết kế, sản xuất và xuất khẩu các sản phẩm, phần mềm và dịch vụ có giá trị gia tăng cao.

Các ưu tiên bao gồm nâng tỷ lệ nội địa hóa ở những khâu khả thi, mở rộng thị trường quốc tế, phát triển công nghệ lõi, tăng năng suất lao động và xây dựng hệ thống quản lý bay phù hợp với quy mô thương mại.

Ở giai đoạn này, mục tiêu thị trường 10 tỷ USD và một triệu cơ hội việc làm cần được đánh giá định kỳ bằng dữ liệu độc lập, thay vì coi là kết quả chắc chắn.

7. Những rủi ro có thể làm chậm mục tiêu

Rào cản pháp lý và an toàn

Hoạt động bay không người lái chịu các yêu cầu về vùng trời, cấp phép, an ninh và an toàn. Khả năng mở rộng thị trường phụ thuộc đáng kể vào việc xây dựng quy trình quản lý rõ ràng, đồng thời bảo đảm an toàn cho người dân và hạ tầng.

Phụ thuộc công nghệ nhập khẩu

Nếu phần lớn linh kiện, phần mềm, pin và công nghệ cốt lõi phải nhập khẩu, doanh thu thị trường có thể tăng nhưng giá trị gia tăng giữ lại trong nước sẽ hạn chế.

Hiệu quả thương mại chưa được chứng minh

Không phải mọi ứng dụng UAV đều có lợi thế kinh tế so với đường bộ hoặc phương thức truyền thống. Các doanh nghiệp cần đánh giá tổng chi phí sở hữu, năng lực tải, thời gian vận hành, bảo trì và khả năng tạo doanh thu ổn định.

Tác động của tự động hóa đến việc làm

Công nghệ có thể tạo ra nghề mới nhưng cũng làm giảm nhu cầu ở một số công việc hiện hữu. Vì vậy, chính sách lao động cần bao gồm đào tạo lại, chuyển đổi nghề và hỗ trợ người lao động tiếp cận kỹ năng mới.

Rủi ro vốn và cạnh tranh

Doanh nghiệp trong lĩnh vực công nghệ hàng không phải đối mặt với chi phí nghiên cứu, kiểm định và thương mại hóa cao. Nếu vốn đầu tư tập trung vào những dự án thiếu nhu cầu thực tế, thị trường có thể tăng trưởng không bền vững.

8. Kiến nghị chính sách

Để nâng cao khả năng hiện thực hóa mục tiêu năm 2035, có thể xem xét sáu nhóm giải pháp.

Một là, xây dựng chiến lược quốc gia có phạm vi và chỉ tiêu đo lường rõ ràng. Cần xác định những ngành được tính vào kinh tế tầm thấp, cách đo doanh thu, giá trị gia tăng và số việc làm, tránh cộng trùng giữa các lĩnh vực.

Hai là, ưu tiên ứng dụng có hiệu quả kinh tế rõ ràng. Nông nghiệp chính xác, khảo sát công nghiệp, kiểm tra hạ tầng và một số tuyến vận chuyển chuyên biệt có thể là những lĩnh vực cần được đánh giá trước khi triển khai rộng.

Ba là, phát triển công nghiệp nội địa. Chính sách cần hỗ trợ nghiên cứu, thử nghiệm, tiêu chuẩn hóa và hợp tác công nghệ, đồng thời khuyến khích doanh nghiệp Việt Nam tham gia vào các khâu có khả năng tạo giá trị gia tăng bền vững.

Bốn là, xây dựng hệ thống đào tạo nhân lực nhiều tầng. Chương trình đào tạo cần kết hợp đại học, cao đẳng, giáo dục nghề nghiệp, chứng chỉ chuyên môn và đào tạo lại tại doanh nghiệp.

Năm là, huy động nguồn vốn dài hạn gắn với hiệu quả. Các quỹ đầu tư, ngân hàng, doanh nghiệp công nghệ và nhà đầu tư chiến lược có thể tham gia, nhưng cần cơ chế thẩm định dự án dựa trên nhu cầu, năng lực thực thi và quản trị rủi ro.

Sáu là, thiết lập hệ thống giám sát độc lập. Hằng năm cần công bố các chỉ tiêu về doanh thu, đầu tư, xuất khẩu, năng suất, số lao động, tiền lương và an toàn vận hành. Đây là cơ sở để điều chỉnh lộ trình theo thực tế.

9. Hệ thống chỉ tiêu đánh giá đến năm 2035

Để chuyển tầm nhìn thành chương trình hành động, cần xây dựng bảng chỉ tiêu gồm:

• Quy mô doanh thu của thị trường kinh tế tầm thấp và tỷ trọng giá trị gia tăng trong nước.
• Số doanh nghiệp đang hoạt động và tỷ lệ doanh nghiệp có sản phẩm thương mại.
• Doanh thu xuất khẩu thiết bị, phần mềm và dịch vụ liên quan.
• Năng suất lao động và mức lương theo từng nhóm nghề.
• Số việc làm trực tiếp, gián tiếp và việc làm được hỗ trợ, tách biệt rõ ràng.
• Số lao động được đào tạo, cấp chứng chỉ và chuyển đổi nghề thành công.
• Số ứng dụng có hiệu quả kinh tế được kiểm chứng.
• Tỷ lệ sự cố, mức độ tuân thủ pháp luật và chỉ tiêu an toàn vận hành.

Bộ chỉ tiêu cần có phương pháp thống kê thống nhất, tránh tình trạng mỗi tổ chức sử dụng một định nghĩa khác nhau về quy mô thị trường hoặc việc làm.

10. Kết luận

Kinh tế không gian tầm thấp có thể trở thành một hướng phát triển mới của Việt Nam trong thập niên tới, nhờ khả năng kết hợp công nghệ bay, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu số và nhu cầu ứng dụng trong nhiều ngành kinh tế.

Mục tiêu đạt quy mô 10 tỷ USD vào năm 2035 có thể được sử dụng như một kịch bản tham vọng để định hướng nghiên cứu, đầu tư và hoạch định chính sách. Tương tự, mục tiêu một triệu cơ hội việc làm có thể tạo động lực xây dựng chương trình đào tạo và phát triển doanh nghiệp, nhưng cần được cụ thể hóa bằng mô hình nhân lực có thể kiểm chứng, đồng thời phân biệt việc làm mới với việc làm gián tiếp và việc làm được hỗ trợ.

Thành công sẽ không chỉ được quyết định bởi số lượng thiết bị bay hay tốc độ tăng trưởng doanh thu. Yếu tố cốt lõi là khả năng xây dựng một hệ sinh thái an toàn, có năng lực công nghệ, có doanh nghiệp cạnh tranh và có cơ chế phân bổ lợi ích kinh tế tới người lao động.

Nếu được triển khai theo lộ trình phù hợp, kinh tế tầm thấp có thể đóng góp vào quá trình nâng cấp cơ cấu kinh tế Việt Nam: từ gia công sang công nghệ, từ vận hành thủ công sang tự động hóa, từ khai thác tài nguyên sang khai thác dữ liệu và từ tăng trưởng dựa trên số lượng lao động sang tăng trưởng dựa trên năng suất.

Thông điệp chiến lược: 10 tỷ USD là mục tiêu quy mô thị trường cần được kiểm chứng bằng dữ liệu; một triệu cơ hội việc làm là mục tiêu phát triển nhân lực cần được chứng minh bằng năng suất và nhu cầu thực tế. Giá trị lớn nhất của kinh tế tầm thấp nằm ở khả năng tạo ra một ngành công nghiệp mới có sức lan tỏa sang sản xuất, dịch vụ, công nghệ và chất lượng việc làm tại Việt Nam.